در حالی که افکار عمومی جهان در انتظار دور تازهای از تحولات دیپلماتیک میان تهران و واشنگتن بود، اما سخنرانی سالانه رئیسجمهور آمریکا در کنگره به صحنهای برای تکرار ادعاهای قدیمی علیه جمهوری اسلامی ایران تبدیل شد.
دونالد ترامپ در این سخنرانی، با تمرکز معنادار بر ایران، سه محور تکراری را برجسته کرد؛ نخست، ارائه آمارهایی بحثبرانگیز درباره کشتهشدگان ناآرامیهای دی ماه، دوم، طرح دوباره ادعای تلاش تهران برای دستیابی به سلاح هستهای و سوم، القای این گزاره که ایران در مسیر دستیابی به توان موشکی برای هدف قرار دادن خاک آمریکاست. این در حالی است که جمهوری اسلامی ایران، بارها بر ماهیت دفاعی برنامه موشکی خود و پایبندیاش به تعهدات بینالمللی تأکید کرده است. پرسش اصلی آن است که طرح چنین ادعاهایی در آستانه دور سوم مذاکرات هستهای تهران – واشنگتن در ژنو با چه هدفی دنبال میشود؟
بلوف رسانهای
عباس مقتدایی، نایب رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی در گفتوگو با روزنامه قدس، با اشاره به سخنان اخیر دونالد ترامپ در کنگره آمریکا، این اظهارات را بیش از آنکه بازتاب واقعیتهای میدانی بداند، تلاشی برای فضاسازی رسانهای و کسب دست برتر در جنگ روانی توصیف کرد. وی اظهار کرد: خلافگوییها درباره آمار کشتهشدگان در ایران، ادعای تلاش تهران برای دستیابی به سلاح هستهای و طرح موضوع تهدید موشکی علیه آمریکا، نشانه دست خالی واشنگتن و ضعف آن در مواجهه واقعی با جمهوری اسلامی است.
او با اشاره به استقرار گسترده تجهیزات دریایی آمریکا در مجاورت مرزهای ایران تصریح کرد: جمهوری اسلامی به نقطهای از قدرت و بازدارندگی رسیده است که حتی «قویترین ارتش دنیا» با در اختیار داشتن گرانترین و پیشرفتهترین تجهیزات نیز نتوانسته اهداف خود را از حضور در منطقه غرب آسیا محقق کند.
نماینده مردم اصفهان در مجلس شورای اسلامی، معتقد است: آمریکاییها گمان میکردند با ایجاد فضای ترس و نمایش هیمنه نظامی میتوانند ایران را دچار تزلزل در تصمیمگیری، رفتارهای هیجانی یا کرنش در برابر فشارها کنند؛ اما آنچه در عمل رخ داد، عکس این سناریو بود. خردمندی رهبری معظم، برنامهریزی درونزا در حوزه دفاعی ـ امنیتی و هوشیاری ملت ایران، نهتنها این پروژه را خنثی کرد، بلکه طرف مقابل را به موقعیت انفعال کشاند.این عضو کمیسیون امنیت ملی خاطرنشان کرد: جمهوری اسلامی ایران بدون توسل به بلوف سیاسی، در بالاترین سطح آمادگی دفاعی و سیاسی قرار دارد و تمامی گزینههای مشروع خود را روی میز نگه داشته است. بهرهگیری عزتمندانه از دیپلماسی در کنار تقویت حداکثری توان دفاعی، مجموعهای از ابزارهای قدرت را در اختیار تهران قرار داده که طرف آمریکایی را ناگزیر از عقبنشینی از رویکرد زورگویانه خواهد کرد.
اتهاماتش بار حقوقی دارد
فریدون انتظاری، سفیر سابق ایران در کرهجنوبی و کارشناس ارشد مسائل بینالملل در گفتوگو با روزنامه قدس با اشاره به ادعاهای مطرح شده از سوی دونالد ترامپ تأکید کرد: اظهارات رئیسجمهور آمریکا صرفاً مصرف رسانهای ندارد، بلکه دارای بار حقوقی است و دستگاه دیپلماسی کشور باید با قید فوریت نسبت به اقامه دعوا در مجامع بینالمللی اقدام کند؛ بهویژه در خصوص آمارسازیها و اتهامهایی که بدون سند علیه جمهوری اسلامی مطرح شده است.
وی با اشاره به برخی اعترافات و مواضع مقامات آمریکایی و همچنین نقشآفرینی آشکار رژیم صهیونیستی در حمایت از اغتشاشها، تصریح کرد: این موارد همگی قابلیت پیگیری حقوقی دارند و واشنگتن موظف است ادعاهای خود را اثبات کند. طرح اتهام بدون ارائه سند، نهتنها مشروعیت بینالمللی ندارد، بلکه میتواند به نقطه ضعف طرف آمریکایی در عرصه حقوقی تبدیل شود.انتظاری همچنین به بخش دیگری از سخنان ترامپ درباره «سلاح هستهای» پرداخت و آن را نشانهای از عقبنشینی گفتمانی آمریکا دانست. به گفته وی، در حالی که جمهوری اسلامی بارها و در بالاترین سطح اعلام کرده بهدنبال سلاح هستهای نیست، تأکید ترامپ بر این گزاره در واقع تقلیل ادعاهای گذشته واشنگتن است؛ چراکه اگر ادعای ساخت سلاح قطعی بود، آمریکا اساساً باید از «توقف کامل» سخن میگفت نه از «نداشتن سلاح». این تغییر ادبیات، به باور این کارشناس، نشاندهنده افت موضع ایالات متحده است.
این دیپلمات پیشین کشورمان با اشاره به مذاکرات پیشرو در ژنو تأکید کرد: هیئت ایرانی باید مقتدرانه ظاهر شود و اجازه طرح موضوعات فرابرجامی را ندهد. حق غنیسازی، حقی تثبیتشده برای ایران بوده و در چارچوب مقررات بینالمللی قابل پیگیری است. در مقابل، رفع کامل تحریمها، توقف مداخلات خارجی در امور داخلی کشور و پاسخگویی رسانهها و نهادهایی که در پروژه بیثباتسازی نقش داشتهاند، باید در دستور کار مطالبهگری تهران قرار گیرد.
دستاورد تبلیغاتی برای مردم آمریکا
مرتضی غرقی، خبرنگار ارشد حوزه بینالملل و خبرنگار پیشین صداوسیما با سابقه فعالیت خبری در آمریکا در گفتوگو با روزنامه قدس به بررسی وضعیت سیاست آمریکا در قبال ایران پرداخت. به گفته وی، اطلاعاتی که در اختیار رئیسجمهور آمریکا قرار میگیرد عمدتاً از منابع خارجی و جهتدار است و توسط افرادی که دور و بر ترامپ هستند به وی تزریق میشود. این اطلاعات شامل تحلیلهای نادرست و بزرگنماییهای عمده از وضعیت ایران است و عمدتاً توسط گروههایی مانند منافقین، سلطنتطلبها و سازمان جاسوسی اسرائیل (موساد) تهیه میشود.
وی تأکید کرد: ترامپ نه وقت و نه توان راستیآزمایی این حجم از اطلاعات را داشته و مجبور است بر اساس دادههای تحریفشده تصمیم بگیرد. نمونهای از این موضوع، بمباران فردو در جنگ ۱۲روزه است که ترامپ مجبور شد موفقیت آن را بزرگنمایی کند، یا ادعای جلوگیری از اعدام ۸۵۰ نفر در ایران که واقعیت نداشته است.او با اشاره به تجمع نیروهای آمریکایی در اطراف ایران گفت: هدف ترامپ ایجاد وحشت و فشار روانی بر ایران است تا خواستههایش را از طریق ارعاب تحمیل کند، اما ایران با شگردهای تبلیغاتی و آگاهی از ضعفها و مشکلات دشمن، هرگز کوتاه نیامده است. به گفته غرقی، مقاومت ایران موجب شده استراتژی ارعاب ترامپ شکست بخورد و او مجبور شود با دروغها و بزرگنماییها شکستهای خود را جبران کند.
خبرنگار ارشد حوزه بینالملل افزود: ترامپ تلاش میکند با ادعای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح اتمی یا نشان دادن توانایی نظامی خود، دستاورد تبلیغاتی برای مردم آمریکا ایجاد کند، در حالی که رهبر معظم انقلاب ایران بارها اعلام کردهاند کشور هرگز قصد تولید سلاح هستهای را ندارد.غرقی معتقد است: ایران کشوری نیست که با فشار نظامی یا تبلیغاتی تسلیم شود و هر گونه اقدام علیه آن موجب پاسخ سخت و جبرانناپذیر خواهد شد. وی تصریح کرد: وضعیتی که ترامپ برای آمریکا ایجاد کرده، نه تنها اعتبار ایالات متحده را به خطر انداخته بلکه زمینه را برای بروز شکست در مواجهه با ایران فراهم کرده و احتمال توافق با ایران در آینده نزدیک را افزایش داده است.
خبرنگار: سیدحسین حسینی
نظر شما